Wat mag er op je trekhaak? Gewicht, regels en tips

De trekhaak zit erop, maar wat mag je er nu eigenlijk aan hangen en op zetten? Rond trekhaken zweven een paar cryptische getallen — D-waarde, S-waarde, geremd en ongeremd gewicht — die precies bepalen wat veilig en toegestaan is. Wie ze door elkaar haalt, overbelast ongemerkt de haak of trekt te zwaar.

Er zijn twee dingen die je van je trekhaak wilt weten. Ten eerste, voor een aanhanger of caravan: hoe zwaar mag die zijn? Dat leiden we af uit de D-waarde van de trekhaak en het maximaal getrokken gewicht in je kentekenbewijs, met een belangrijk onderscheid tussen geremd en ongeremd. Ten tweede, voor een fietsendrager: hoeveel gewicht mag verticaal op de kogel drukken? Dat is de kogeldruk (S-waarde) — en die geldt altijd voor de laagste van auto, trekhaak en fietsendrager.

En dan is er nog je rijbewijs: met een gewone B mag je niet onbeperkt zwaar trekken; daarboven heb je code 96 of BE nodig. Hieronder ontrafelen we elk getal in gewone taal, zodat je precies weet wat je mag trekken én dragen — en waar je die informatie op de auto en papieren vindt.

De getallen ontcijferd: D-waarde, kogeldruk (S), geremd/ongeremd

D-waarde

De D-waarde staat op het typeplaatje van de trekhaak (samen met het e-keurmerk) en drukt de trekkracht van de koppeling uit in kN. Ze wordt berekend met de formule D = (T · C) / (T + C) · g, waarbij T het maximumgewicht van het trekkende voertuig is en C dat van de aanhanger (beide in ton, g ≈ 9,81). Je hoeft dit zelf niet te rekenen: uit de D-waarde volgt (samen met het gewicht van je auto) het maximaal getrokken gewicht, en dat staat gewoon in je kentekenbewijs.

Kogeldruk (S-waarde)

De kogeldruk (S-waarde, in kg) is het maximale gewicht dat verticaal op de kogel mag drukken — cruciaal voor een fietsendrager. Vaak 50, 75 of 100 kg. Hier geldt altijd de láágste S-waarde van de drie schakels: auto, trekhaak én (bij een fietsendrager) de drager of aanhanger zelf. Staat op het typeplaatje of in het kentekenbewijs. Zie ook onze gids fietsendrager voor e-bikes.

Geremd vs. ongeremd

Een ongeremde aanhanger heeft geen eigen remmen en mag daarom veel minder zwaar zijn: maximaal 750 kg én nooit meer dan de helft van de rijklare massa van het trekkende voertuig — de laagste van die twee telt. Een geremde aanhanger heeft een oplooprem en mag zwaarder, tot het maximum in je kentekenbewijs.

Waar vind je deze gegevens?

Je hoeft niets te gokken; alles staat vast. De D-waarde, S-waarde en het e-keurmerk vind je op het typeplaatje van de trekhaak, meestal op de flens onder de bumper. De maximaal getrokken gewichten — geremd en ongeremd — staan in je kentekenbewijs en online bij de RDW via je kenteken (de RDW-kentekencheck).

Houd daarbij deze regel aan: de laagste van de betrokken limieten is bindend. Zit er bijvoorbeeld een zware trekhaak op een auto die zelf maar een beperkt gewicht mag trekken, dan telt het lagere getal. Hetzelfde geldt voor de kogeldruk: is de S-waarde van de trekhaak 100 kg maar die van de fietsendrager 60 kg, dan is 60 kg je grens. Overschrijd nooit het maximaal getrokken gewicht of de kogeldruk: het maakt de combinatie onveilig en is bij een controle strafbaar. Weeg bij twijfel je beladen aanhanger op een weegbrug.

Rijbewijs: B, code 96 en BE

Ook je rijbewijs bepaalt wat je mag. Grofweg geldt sinds de huidige EU-indeling:

• Rijbewijs B — een aanhanger tot 750 kg mag altijd. Zwaarder mag ook, zolang de hele combinatie (auto + aanhanger, MTM) onder 3.500 kg blijft.
• Code 96 — een beperkte uitbreiding op de B (halve dag training, geen examen) waarmee de combinatie tot 4.250 kg mag.
• Rijbewijs BE — het volwaardige aanhangerrijbewijs; hiermee mag je een aanhanger tot 3.500 kg trekken. Voor grote caravans en zware aanhangers is dit de veilige route.

Check dus drie dingen samen: de trekhaaklimieten (D/S), het maximaal getrokken gewicht van je auto, én je rijbewijscategorie. Pas als alle drie kloppen, mag én kun je veilig op pad. Voetnoot: wie het rijbewijs BE vóór 19 januari 2013 heeft gehaald, heeft doorgaans ruimere rechten (geen 3.500 kg-begrenzing op de aanhanger); staat dat op jouw papieren, controleer dan je specifieke situatie bij het CBR/de RDW.

Fietsendrager op de trekhaak: let op de kogeldruk

Zet je een fietsendrager op de kogel, dan is niet het getrokken gewicht relevant maar de kogeldruk (S-waarde). Drager + fietsen samen mogen die verticale last niet overschrijden — en onthoud: de láágste S-waarde van auto, trekhaak en drager telt. Bij zware e-bikes (25–30 kg per stuk) loop je daar sneller tegenaan dan je denkt.

Reken het simpel na: eigen gewicht van de drager (17–20 kg) + de fietsen. Bij een S-waarde van 75 kg en twee e-bikes van 28 kg (drager 18 + 56 = 74 kg) zit je al aan de grens; bij 50 kg past het niet. De volledige rekenmethode en modeladvies staan in onze koopgids beste fietsendrager voor de trekhaak en de gids fietsendrager voor e-bikes. Overschrijd de kogeldruk nooit — het is onveilig en strafbaar.